Gansu Wuwei’de Satış Sözleşmeleri: Küçük Bir Madde, Büyük Bir Risk

Merhaba, Türkiye’den Çin’e açılan bir işin kapısını aralayan herkes bilir: “Sözleşme imzalandı, iş bitmiş” sanmak en büyük tuzaklardan biridir. Özellikle Gansu (甘肃) ili Wuwei (武威) şehrinde yerel bir iş ortağıyla veya müşteriyle satış sözleşmesi (Satış Sözleşmesi / Sales Contract) kuruyorsanız, Pekin veya Şangay standartlarının birebir işlemediğini göreceksiniz. 2026 Ağustos’unda bugün, hem Çin Hukuk Koduğu’nun (民法典) güncel yürürlükteki maddeleri hem de Wuwei İli Mahkemeleri’nin son dönem uygulamaları bakımından durum biraz daha karmaşık.

Biz Lvga.com olarak 2015’ten beri yurtdışı girişimcilerle Çin avukatlarını buluşturuyoruz. Göreceğimiz en yaygın hata: “Standart bir şablon yeterli” demek. Oysa Wuwei gibi batı bölgelerinde yerel yargı uygulamaları, sözleşme madde yorumunda “yerel ticari alışkanlıklar” (当地交易习惯) kavramını çok ciddiye alıyor. Bu yazıda, neden “sadece bir avukat” değil, “Wuwei’yi bilen bir avukat” lazım olduğunu, sık yapılan hataları ve koruma kalkanı nasıl kuracağınızı anlatacağım.

Türkiye Girişimcisi Gözünden: “Neden Wuwei Farklı?”

İstanbul’dan veya Ankara’dan bir container mal götürüyorsunuz, Wuwei’deki bir dağıtıcıyla anlaşıyorsunuz. Sözleşme İngilizce ve Çince ikiz dillidir (bilingual), “İşkence mahkemesi Şangay” demişsiniz. Haksızlık mı? Evet, ama yeterli mi? Hayır.

Wuwei, Lojistik Merkezi (武威陆港) ve serbest ticaret politikalarıyla son yıllarda iç anatolya çıkış kapısı haline geldi. Ama yargı tarafı hâlâ “yerel” düşünüyor. 2023-2024 Wuwei Orta Halk Mahkemesi (武威市中级人民法院) kararlarında gördüğümüz eğilim: Sözleşme madde metni ile “gerçekleşen işlem gerçeği” (履行现实) çeliştiğinde, mahkeme yerel ticari alışkanlıklara (当地交易习惯) dayanarak yorum yapıyor. Yani kağıttaki “teslim tarihi 30 gün” yazsa bile, Wuwei lojistik parkında gümrük beklemesi sonrası “sevkiyat tarihi” kabul edilen gün farklıysa, mahkeme o güne göre cezai şart hesaplayabilir.

Türkiye hukukunda da “İşlem Gerçeği” (İşlem Gerçeği Hukuku) var ama Çin’de bu Madde 142 ve 510 (民法典第142条、第510条) ile çok daha sert bağlayıcı. Yerel avukat bunu bilir; şablon bilmez.

Pratikte Neler Yanlış Gider? (Ve Nasıl Önlenir)

1. “Teslim Yeri” Tanımının Wuwei Gerçekliğine Uygun Olmaması

Çoğu sözleşme: “Teslim: Wuwei Lojistik Merkezi” der. Ama hangisi? Wuwei’de en az 3 büyük lojistik park var (Wuwei Uluslararası Kara Limanı, Wuwei Hava Limanı Lojistik Parkı, Minqin Lojistik Parkı). Gümrük rejimi, tonaj limiti, raflaşma süresi hepsi farklı.

  • Yerel avukat yapar: Sözleşmeye “Teslim yeri: Wuwei Uluslararası Kara Limanı, Gümrük Kodu 530200, Boşaltma İstasyonu No. 3” seviyesinde koordinat koyar. İsteğe bağlı: “Alternatif teslim yeri: [Diğer park], tarafların yazılı onayıyla.”
  • Şablon yapar: “Wuwei” der, bitirir. Çatışma olursa “Nereye götürmeliydim?” dertleşirsiniz.

2. Para Birimi ve Döviz Kuru Riski

Sözleşme USD bazlı, ödeme CNY (RMB) ile yapılıyor. “Kur: Ödemeyi yapan bankanın günlük kuru” yazıyorsunuz. Wuwei’de yerel bankalar (Gansu Bank, Wuwei Village Bank vb.) merkezi bankadan (PBOC) farklı “satış kuru” uygulayabiliyor. 2024’te gördüğümüz bir vaka: Taraflar “PBOC orta kur” demeyip “Bankanın satış kuru” demiş, alıcı yerel küçük banka üzerinden ödeme yaparak satıcıya ~1.8% fark yaratmış.

  • Çözüm: Maddeye “Kur referansı: Çin Halk Bankası (PBOC) o gün yayımlanan USD/CNY orta kur (中间价)” yazdırın. Yerel avukat bunu standart kılar.

3. “Gizli” Yerel Vergiler ve Maksuplar

Satış sözleşmesinde “Vergiler satıcıya aittir” yazıyorsunuz. Ama Wuwei’de Toplu Arazi Kullanım Vergisi (土地使用税) veya Çevre Koruma Vergisi (环保稅) bazı lojistik parklarında kiracıya (satıcıya yansıtılmak üzere) tahakkuk edebiliyor. Bu devlet vergisi değil, yerel yönetim maksuu. Sözleşmede “Tüm resmi vergiler ve maksuplar satıcıdadır, yerel idare maksupları (行政事业性收费) alıcıdadır” ayrımı yoksa, sonra “Bilmiyordum” demezsiniz.

4. İthalatçının (Alıcının) Kayıt Belgesi (备案证) Sorunu

Wuwei’de gümrük kaydı (海关备案) olmayan bir şirkete mal satıyorsanız, gümrük beyanı sizin (yabancı satıcı) adınıza yapılamaz. Alıcı “Ben gümrükten çıkarırım” der, çıkaramaz, mal limanda kalır, demuraj (gemi bekletme bedeli) binlerce dolar olur. Sözleşmede “Alıcının gümrük kayıt numarası ve geçerlilik tarihi, sözleşme imza öncesi satıcıya bildirilecektir. Bildirilmemesi durumunda satıcı teslimi erteleyebilir ve gecikme cezası alıcıdadır” maddesi olmazsa, risk sizdedir.

5. Uyuşmazlık Çözüm Yetkili Mahkemesi: Wuwei mi, Şangay mı?

Türkiye tarafı genelde “Şangay” veya “HKIAC tahkim” ister. Çin tarafı “Wuwei Mahkemesi” der. Pratikte: Wuwei Mahkemesi’ne giderseniz, yargılama süresi kısadır (ortalama 4-6 ay), masraflar düşüktür, icra kolaydır. Tahkime gidersiniz, 1-2 yıl sürer, masraflar 100.000+ USD olabilir, kararı Çin’de icra ettirmek yine mahkemeye gitmeyi gerektirir.

  • Tavsiye: “Yetkili Mahkeme: Wuwei Şehir Orta Halk Mahkemesi (武威市中级人民法院)” yazın. Yedek olarak: “Taraflar isterse HKIAC tahkimine götürebilir (ikinci basamak).” Bu size hem hız hem de 最終 kartını verir.

🙋 Sık Sorulan Sorular

S1: Wuwei’de satış sözleşmesi için mutlaka yerel avukat mı şart? Uzaktan bir Pekin avukatu yetmez mi? C1: Pekin avukatu Çin Hukuk Koduğu’nü bilir ama Wuwei mahkemelerinin “yerel ticari alışkanlık” (当地交易习惯) yorumunu, gümrük parkı pratiklerini, yerel banka kur uygulamalarını ve idare maksuplerini bilmez. Adım adım:

  1. Sözleşme taslağını hazırlayın (Çince/İngilizce/Türkçe üçlü).
  2. Wuwei barcode’lu (执业证) bir avukattan “Yerel risk incelemesi” (本地化风险审查) isteyin.
  3. Avukat “Teslim yeri koordinatları, kur referansı, gümrük kaydı, yerel maksuplar” maddelerini ekler/düzenler.
  4. İki taraflı imza töreninde (veya elektronik imzada) avukat tanık olur.
  5. Orijinal/kanunen geçerli nüsha her tarafta ve avukatta saklanır.

S2: Alıcı “Bizim standart sözleşmemiz var, onu imzalayalım” derse ne yapmalıyım? C2: Asla imzalamayın. Yapılacaklar:

  1. Alıcının sözleşmesini alıp, yukarıdaki 5 madde (teslim koordinatı, kur, gümrük kaydı, yerel maksuplar, yetkili mahkeme) açısından tarayın.
  2. Eksik maddeleri “Ek Protokol” (补充协议) olarak yazın, her sayfaya damga vurun.
  3. “Bu Ek Protokol, ana sözleşmeden önce geçerlidir” (本补充协议优于主合同) maddesi koyun.
  4. Yerel avukat bu Ek Protokolü onaylasın. Bu, mahkemede “Tarafların gerçek iradesi” (当事人真实意思表示) kanıtı olur.

S3: Ödeme gelmezse, malı geri alabilir miyim? (Mülkiyet Saklama / 保留所有权) C3: Evet, ama şartlı. Çin Hukuk Koduğu Madde 633: “Mülkiyet saklama” (保留所有权) geçerlidir. Ama Wuwei pratikte:

  • Mal teslim edilip alıcının deposuna girdiyse, “mülkiyet saklama” kanıtı zordur.
  • Sözleşmede: “Mal teslim anında mülkiyet satıcıdadır, tam ödeme anına kadar. Alıcı malı üçüncü şahsa satamaz, rehin edemez, taşıyamaz. İhlalde satıcı malı geri almaya hak kazandırır” yazmalı.
  • Kritik: Alıcının defterlerde “Satıcının malı” (受托保管) olarak kaydetmesini, sigorta poliçesinin çıkarılmasını sağlayın. Yerel avukat bu operasyonu (defter kaydı, sigorta, fotoğraflı envanter) yönetir.

🧩 Özet ve Yapılacaklar Listesi

Wuwei’de satış sözleşmesi imzalamadan önce bu 4 maddeyi kontrol edin:

  • Teslim yeri tam adres + koordinat + gümrük kodu ile yazılı mı?
  • Döviz kuru PBOC orta kur (中间价) olarak kilitli mi?
  • Alıcının gümrük kayıt numarası sözleşme ekinde onaylı mı?
  • Yetkili mahkeme Wuwei Orta Halk Mahkemesi (veya ikincil tahkim) mi?

Bu maddelerden biri bile eksikse, risk “sözleşme sonrası” demez, “teslim anında” başlar. Lvga.com olarak bunu onlarca kez gördük: 5.000 $‘lık bir avukat masrafı, 500.000 $‘lık bir demuraj/malzeme kaybını önler.

📣 Bize Ulaşın, Riski Küçültelim

Biz Lvga.com olarak 2015’ten beri Türkiye girişimcileriyle güvenilir Çin avukatlarını buluşturuyoruz. Büyük bir ekip değiliz, gece gündüz çalışan dev bir şirket de değil. Ama on yıl boyunca bir şeyi iyi öğrendik: Kısayol yok, boş vade yok. Şeffaflık, güvenilirlik ve gerçek deneyim — bunları garanti ederiz.

Çin hukuki süreçlerinde takıldığınız bir nokta varsa, Wuwei’de yerel avukat ihtiyacınız varsa veya sadece “Bu madde nasıl yazılır?” diye sormak istiyorsanız:

  • E-posta: lvga2015@qq.com (birincil iletişim)
  • WeChat: JingJing (WeChat ID: lvga2015) — yedek iletişim yolu, konuyu devam ettirmek için

Hızlı cevap vaat etmeyiz, anında hukuki hizmet vaat etmeyiz. Ama işi düzgün yapmayı, sizi gereksiz “öğrenme maliyetlerinden” (学费) kurtarmayı vaat ederiz. Gelin konuşalım, yol haritası çizelim.

📌 Yasal Uyarı

Bu makale yalnızca bilgi amaçlı hazırlanmıştır ve hukuki, mali veya yatırım tavsiyesi oluşturmaz. Lvga.com bir hukuk bürosu değil, avocatları bağlayan bir platformdur. İçerik yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olabilir; mevzuat bölgesel farklılıklar gösterebilir ve zamanla değişebilir. Resmi kaynakları ve yetkili uzmanları kontrol etmeden işlem yapmayın. Hatalı veya eksik bilgi tespit ederseniz lvga2015@qq.com adresinden bize bildirin.